Komunikat nr XXIV Zmieniki na plantacjach truskawek w drugiej połowie sezonu

Zmienik lucernowiec to pluskwiak żerujący na pąkach kwiatowych, kwiatach i zawiązkach owoców truskawek. Zwykle pojawia się on na roślinach już wczesną wiosną, jednak największe szkody powodowane przez ten gatunek mają miejsce w okresie letnim, gdy na roślinach występuje drugie pokolenie szkodnika. Zmieniki atakują głównie truskawki polowe na późniejszy zbiór oraz uprawiane pod osłonami. W okresie letnim na polach kwitnie mniej roślin, a więc kwiaty truskawek są atrakcyjnym pokarmem dla drugiego pokolenia zmienika, liczniejszego od pierwszego, które masowo nalatuje na plantacje.

13K
shares

Rząd: pluskwiaki (Hemiptera)

Podrząd: pluskwiaki różnoskrzydłe (Heteroptera)

Rodzina: tasznikowate (Miridae)

Gatunek: zmienik lucernowiec (Lygus rugulipennis)

 

 

Zmienik lucernowiec to pluskwiak żerujący na pąkach kwiatowych, kwiatach i zawiązkach owoców truskawek. Zwykle pojawia się on na roślinach już wczesną wiosną, jednak największe szkody powodowane przez ten gatunek mają miejsce w okresie letnim, gdy na roślinach występuje drugie pokolenie szkodnika. Zmieniki atakują głównie truskawki polowe na późniejszy zbiór oraz uprawiane pod osłonami. W okresie letnim na polach kwitnie mniej roślin, a więc kwiaty truskawek są atrakcyjnym pokarmem dla drugiego pokolenia zmienika, liczniejszego od pierwszego, które masowo nalatuje na plantacje.

Zmieniki zimują w zacisznych miejscach - resztkach roślinnych, w ściółce w pobliżu plantacji. Wiosną przelatują na rośliny uprawne, w tym na truskawki i zaczynają żerować. Owad dorosły jest wielkości około 5-6 mm. Ma wydłużony, lekko owalny kształt ciała i zmienną barwę od żółtawej poprzez zielonkawo-szarą o brązowawej (Fot. 1). Młodsze stadia larwalne są wydłużone, zazwyczaj jasnozielone, natomiast starsze larwy posiadają zaczątki skrzydeł (Fot. 2).

 

Fot. 1. Zmienik - osobnik dorosły (Fot. E. Górska-Drabik)

 

Fot. 2. Zmienik – larwa z zawiązkami skrzydeł (Fot. K. Golan)

 

Samice składają jaja w kielichy kwiatowe i ogonki liściowe, a larwy oraz osobniki dorosłe żerują na organach generatywnych. W lipcu i na początku sierpnia pojawia się drugie pokolenie zmienika, można je obserwować na roślinach do września.

 

Szkodliwość

Zarówno postać dorosła jak i stadia larwalne posiadają aparat gębowy kłująco-ssący. Najpierw żerują one na pąkach kwiatowych, później na kwiatostanach, a następnie w tworzących się zawiązkach, co hamuje ich wzrost. Pod wpływem wysysania soków owoce z objawami żerowania tracą wartość handlową i konsumpcyjną Zaatakowane owoce są zdeformowane, spłaszczone i drobne, a przy tym niesmaczne. Truskawki mają twardy i zabarwiony na zielono wierzchołek (nadmiernie zagęszczone zielone orzeszki) (Fot. 3), część z nich zasycha i opada. Tak uszkodzone owoce nie nadają się do handlu i konsumpcji.

Fot. 3,4,5. Owoce uszkodzone przez zmieniki owoce (Fot. K. Golan)

 

Pierwsze (wiosenne) pokolenie zmieników nie powoduje dużych szkód, uszkodzenia owoców sięgają kilku procent. Z tego względu nie ma potrzeby ograniczania jego liczebności w tym okresie. Główne szkody na plantacjach truskawek wyrządza drugie pokolenie szkodnika powodując straty sięgające 70-80% głównie na odmianach powtarzających owocowanie i uprawach sterowanych dojrzewających od drugiej połowy lipca do września.

Monitoring plantacji

W przypadku tych szkodników z uwagi na bardzo ograniczoną paletę środków chemicznych bardzo ważne staje się precyzyjne wykonanie zabiegu zwalczającego w oparciu o systematycznie prowadzone lustracje plantacji. Lustracje przeprowadza się przed kwitnieniem i na początku kwitnienia, strząsając szkodnika na podstawioną pod rośliny płytkę. Próg zagrożenia: w sterowanej uprawie lustracje przez cały okres kwitnienia co 10-14 dni – 1 osobnik na 25 kwiatostanów.

W monitorowaniu pojawiania się i obecności  szkodników na  plantacjach pomocne mogą okazać się specjalne pułapki feromonowe, których skuteczność na plantacjach truskawek jest jeszcze w fazie testowania. Celem ich zastosowania jest określenie terminu pojawiania się szkodnika na plantacji i odławianie pierwszych nalatujących na plantacje osobników co wpływa na efektywność zabiegów chemicznych.

 

Zwalczanie

Zmieniki są zazwyczaj zwalczane wraz kwieciakiem malinowcem.

Opryskiwać po zauważeniu zmieników na kwiatostanach i młodych zawiązkach owoców Mospilan 20 SP (14 dni karencji) + zwilżacz Slipper

Pamiętajmy, że efektywność wykonanego zabiegu chemicznego zwiększa dodatkowo opryskiwanie nieużytków znajdujących się w najbliższym otoczeniu plantacji, stanowiących siedliska zmieników. Oprysku plantacji nie należy wykonywać bezpośrednio po zbiorze owoców, gdyż bardzo często szkodniki uciekają w tym czasie z plantacji wypłoszone przez zbieraczy. Optymalnym czasem do wykonania zabiegu jest wczesny ranek i bezwietrzna pogoda. Rozwiązaniem, które pomoże zredukować liczebność szkodnika na plantacjach truskawek jest zasianie na sąsiadującym polu roślin atrakcyjnych dla zmieników np. lucerny, która w pierwszej kolejności będzie je wabiła i tam można je skutecznie zwalczać.

 

 

dr hab. Katarzyna Golan, Dr hab. Edyta Górska-Drabik

Katedra Entomologii

Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie

 

Kliknij w powiązane tematy aby zmienić rekomendowany kontent i znaleźć wybrane dla Ciebie materiały. Obecna tematyka wyszukiwanego kontentu

grupa truskawkowa