Zalecenia na okres upałów.

Każdy rodzaj stresu powoduje wzrost stężenia w komórkach roślin wolnych rodników tlenowych, które działają destrukcyjnie na struktury i funkcjonowanie organów roślinnych.

17K
shares

Komunikat XXIV z dnia 18.08.2015

 

Zalecenia na okres upałów.

 

W okresie niespotykanych dotąd upałów rośliny cierpią na stres termiczny, związany z przegrzaniem wewnątrzkomórkowym oraz stres świetlny (solarny) związany z intensywną operacją słońca (fot.1). Na plantacjach pozbawionych możliwości nawadniania dodatkowo uwidacznia się stres związany z niedoborem wody.

 

Fot. 1. W pełnym nasłonecznieniu temperatura powietrza wokół roślin dochodzi do 60ºC, a wilgotność spada do kilku procent.

 

Każdy rodzaj stresu powoduje wzrost stężenia w komórkach roślin wolnych rodników tlenowych, które działają destrukcyjnie na struktury i funkcjonowanie organów roślinnych.

 

Początkowymi objawami stresu świetlnego oraz termicznego u truskawki są fioletowo-purpurowe przebarwienia na liściach i ogonkach liściowych będące wynikiem zwiększonej produkcji i kumulacji barwników ochronnych (antocyjanów). W skrajnych sytuacjach dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia tkanek objawiającego się nekrotycznym zamieraniem (fot. 2).

 

Fot. 2. Uszkodzenie blaszki liściowej w wyniku zbyt intensywnego nasłonecznienia (tzw. poparzenia słoneczne).

 

Fot. 3. Uszkodzenia blaszki liściowej z powodu niedoboru wilgoci w glebie.

 

 

 

Nawadnianie

 

W okresie upałów i intensywnego nasłonecznienia należy zapewnić roślinom optymalną wilgotność środowiska korzeniowego, co zmniejszy poziom stresu związany z niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Początkowym objawem niedoboru wilgoci u truskawki jest więdnięcie roślin, które zakłóca ich prawidłowe funkcjonowanie. W skrajnych przypadkach dochodzi do uszkodzenia tkanki w wyniku odwodnienia, co się objawia nekrotycznym zamieraniem blaszki liściowej (fot. 3). Przy temperaturze dochodzącej w dzień do 38 ºC, a nocą sięgającej 20 ºC dobowa ewapotranspiracja, czyli ubytek wody spowodowany parowaniem z gleby i wytranspirowaniem przez rośliny, może wynosić nawet 4-5 mm. Ilość wody stosowanej do nawadniania plantacji powinna zatem uzupełniać te straty jednak z uwzględnieniem rodzaju gleby (zawartość próchnicy, części spławianych) i sytemu uprawy. W przybliżeniu jednorazowa dawka polewowa powinna wynosić 25-40 metrów sześciennych wody na hektar. Częstotliwość nawadniania należy również dopasować do specyfiki posiadanej gleby tak, aby utrzymać optymalną wilgotność ryzosfery, a jednocześnie nie doprowadzić do „zalania” systemu korzeniowego.

 

Fertygacja

 

W okresie wysokich temperatur i niedoboru opadów atmosferycznych pożywkę uzupełniającą składniki pokarmowe należy stosować w minimalnym stężeniu (EC poniżej 1,5), stale kontrolując przewodność elektryczną w środowisku korzeniowym roślin. W przypadku skokowego wzrostu EC w ryzosferze należy okresowo zrezygnować z fertygacji stosując kolejno 2-3 cykle nawadniania.

Ponadto w okresie upałów i intensywnego nasłonecznienia należy zwiększyć zawartość wapnia w pożywce, gdyż jest to jeden z najważniejszych pierwiastków niwelujących stres wewnątrz roślinny.

 

Należy pamiętać, iż przy okresowych wahaniach wilgotności ryzosfery pojawiają się poważne problemy z pobieraniem i dystrybucją wapnia w roślinach. Objawem niewłaściwego zaopatrzenia roślin w wapń jest charakterystyczne zasychanie brzegów liści (fot. 4).

 

Fot. 4. Charakterystycznym objawem problemów w pobieraniem i dystrybucją wapnia jest zasychanie brzegów najmłodszych liści.

 

Na plantacjach owocujących (np. truskawki powtarzającej), należy jednocześnie utrzymać wysoki poziom potasu w pożywce, będącego pierwiastkiem niezbędnym do uzyskania prawidłowej wielkości i jakości owoców oraz w miarę możliwości obniżyć zawartość siarczanów.

 

Dokarmianie pozakorzeniowe

 

W okresie upałów, gdy temperatura powietrza w dzień przekracza 35ºC (w słońcu dochodząc do 60-70º), a wilgotność często nie przekracza 20%, nie należy wykonywać zabiegów dokarmiania pozakorzeniowego, gdyż grozi to uszkodzeniem blaszki liściowej w wyniku fitotoksyczności.

 

Gdy tylko temperatury obniżą się do poziomu umożliwiającego wykonanie zabiegów dokarmiania pozakorzeniowego (poniżej 25ºC) rośliny należy wzmocnić stosując zabieg niwelujący stres:

 

- Mocznik 2-3 kg na 1000 litr wody + Phos 60 1,5 litra na ha

 

Po 6-7 dniach należy wykonać zabieg zwiększają odporność blaszki liściowej na stres termiczny i świetlny stosując zabieg z użyciem nawozu krzemowego np.:

 

- Mocznik 2-3 kg na 1000 litr wody + Optisil 0,5 litra na ha

 

W przypadku konieczności zintensyfikowania wydajności fotosyntezy po kolejnych 6-7 dniach można wykonać dokarmianie pozakorzeniowe:

 

- Mocznik 2-3 kg na 1000 litr wody + AminoQuelant Mg 2 litry na ha

 

Ochrona ryzosfery przed przegrzaniem

 

W nasadzeniach ściółkowanych czarną folią lub włókniną może dochodzić okresowego przegrzania środowiska korzeniowego, co skutkuje zmniejszeniem wydajności lub nawet uszkodzeniem sytemu korzeniowego roślin.  Aby zmniejszyć ryzyko związane z przegrzaniem korzeni nie wolno dopuścić do przesuszenia gleby. Dobrym rozwiązaniem jest również rozłożenie słomy na czarnym materiale ściółkującym (fot. 5), co zmniejsza ryzyko przegrzania korzeni.

 

Fot. 5. Rozłożenie słomy na czarnej folii lub agrotkaninie zmniejsza ryzyko przegrzania systemu korzeniowego.

 

Dr hab. Zbigniew Jarosz

Katedra Uprawy i Nawożenia

Roślin Ogrodniczych

Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie

 

Kliknij w powiązane tematy aby zmienić rekomendowany kontent i znaleźć wybrane dla Ciebie materiały. Obecna tematyka wyszukiwanego kontentu

jagodniki

Filmy
Te tematy cię zainteresują. Wybierz i kliknij aby wiedzieć więcej.
Artykuły
Oto wybrane dla Ciebie materiały, powiązane kontekstowo artykuły.
- protector.
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 16650 razy
Nowe zalecenia w uprawie porzeczki z użyciem najnowszych nawozów BioAgrsi.
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 16200 razy
- protector.
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 13187 razy
- protector.
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 20480 razy
Antraknoza. Szara Pleśń. Jędrność owoców4
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 22571 razy
- protector.
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 16331 razy
z użyciem Protectora.
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 24299 razy
Nr 1 w uprawie cebuli
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 17738 razy
Dużo więcej niż zwilżacz.
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 19357 razy
Dzięki Protectorowi.
Protector
04 Jan 2018
Oglądane 16950 razy
Produkty
Oto wybrane dla Ciebie materiały, powiązane kontekstowo artykuły.
natura silniejsza niż chemia
Polyversum
08 Jan 2018
Oglądane 29712 razy
oszczędź stresu roślinie
Vaporgard
08 Jan 2018
Oglądane 18420 razy
precyzyjnie dostarcza wapń
BioCal
08 Jan 2018
Oglądane 34198 razy
Nie pozwól spłynąć Twoim pieniądzom
Protector
08 Jan 2018
Oglądane 100619 razy
daj na wstrzymanie.
XStress
08 Jan 2018
Oglądane 32959 razy
bo… najważniejszy jest korzeń
BlackJak
04 Jan 2018
Oglądane 29929 razy
Preparat do mycia opryskiwaczy
opryski
16 May 2018
Oglądane 228 razy
Nawóz - BLUSH
uprawa papryki
13 Feb 2018
Oglądane 927 razy
to nowoczesny adiutant
As500
08 Jan 2018
Oglądane 18739 razy
to tanie ubezpieczenie zbiorów rzepaku.
NuFilm Max
08 Jan 2018
Oglądane 15286 razy
Zdjęcia
Oto wybrane dla Ciebie materiały, powiązane kontekstowo artykuły.
Wyniki jakości.
jagodniki
11 Jun 2018
Oglądane 839 razy
Z USA i Niemiec.
Protector
16 May 2018
Oglądane 300 razy
Zobacz efekty doświadczenia.
uprawa brokuła
13 May 2018
Oglądane 553 razy